كوهستان - سهندیم

دماوند (کهن ترین کوه صعود شده ی تاریخ و میراث کوه نوردی جهان) :

آتشفشانی خاموش و بلندترین نقطه ایران واقع در رشته کوه البرز در نزدیکی جنوب دریای خزر و در ۷۰ کیلومتری تهران و در استان مازندران قرار دارد. این قلهٔ آتشفشانی که اکنون غیر فعال است در یک روز غیر غبارآلود از شهر تهران نیز به وضوح دیده می‌شود. این کوه در جاده هراز (آمل - تهران) قرار دارد. نزدیکترین شهر به این کوه رینه می‌باشد. دماوند دارای چشمه‌های آب گرم لاریجان، اسک و وانه است.

معنای نام آن را گاه (کوه) دارای دما و گرما دانسته‌اند. در متون قدیمی‌تر نام آن را به صورت تيرك ، تئرا ، دنباوند ، دمباوند و دماوند هم آورده‌اند.

کوه اسطوره ای ، گنبد گیتی ، قله ی پر جاذبه ی دماوند ، سرفراز تر از هر کوه و کوهسار ، استحقاقی به مراتب بیش از آن دارد که ده بار و بیست بار ، از تمام جهات آن را صعود کنیم . اما راجع به ناگفته های آن سکوت کنیم ، و این تیز ترین و پر شیب ترین کوه آتشفشان جهان را مورد بی مهری قرار دهیم ، در حقیقت تا به حال به این سکوی آسمان سای آرش کمانگیر ظلم شده و حق مطلب درباره اش ادا نگردیده است .

دماوند ، یک ثروت ملی است که باید بیش از این مورد توجه باشد و برنامه هایی در خور مقام آن به اجرا در آید ، چنانچه بگوییم دماوند کهنترین کوه صعود شده ی روزگار است ، پر بی راه نگفته ایم . در یک کشور باستانی چون ایران همیشه مطالب تاریخی تازه ای برای گفتن وجود دارد ، سرزمین کهن سال ما می تواند ، آغازگر ابتدائی ترین کوه نوردی ها و خاستگاه این ورزش خوانده شود .

بنابراین با جرات می توان گفت دماوند ، با داشتن رکورد و محتوای ویژه در صعود ها ، یک کوه معمولی نیست ، کوهی است جهانی متعلق به فرهنگ کوه نوردی دنیا و میراث تمام کوه نوردان گیتی با جاذبه های جادویی . به راستی قلب کوه نوردی کشور ما در دماوند می طپد ، عظمت دماوند ، عظمت کوه نوردی ایران است

ارتفاع : عدد ۵۶۰۴ متر به نظر دقیق‌ترین اندازه‌ای است که بدست آمده و مورد تائید اطلس بریتانیکا SRTM است. ارتفاع ۵,۶۷۱ متر که معمولاً استفاده می‌شود و همه دماوند را به اين ارتفاع مي‌شناسند  از نظر دقت چندان مورد تائید نیست.

تاریخ و اسطوره شناسی : دماوند در ادبیات و فولکلور ایران از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. در نوشته‌ها و اسطوره‌های زرتشتی , اژی دهاک سه سر به این کوه تا آخر دنیا زنجیر شده است. در شاهنامه و بویژه در اسطورهٔ آرش کمانگیر نیز دماوند جایگاه ویژه‌ای دارد. همچنین ضحاک نیز پس از شکست از فریدون در غاری در این کوه به دست او به زنجیر کشیده می‌شود و جایگاه اسطوره‌های رستم و سیمرغ نیز در همین کوه است. دماوند سال‌ها پیش توسط بسیاری از ایرانیان از جمله چوپانان فتح شده است.

نماد : دماوند برای ایرانیان نمادی از استقامت و همچنین مقابله با دشمن است. در شاهنامه به آن «دیو سپید پای دربند» لقب داده شده. شعر دماوند اثر محمد تقی بهار تنها یکی از چندین شعری است که در مورد دماوند سروده شده است. 

اي ديو سپيد پاي در بند     اي گنبد گيتي اي دماوند
از سيم بسر ، يكي كله خود     ز آهن بميان يكي كمربند
تا وارهي از دم ستوران       وين مردم نحس ديو مانند
بنواخت ز خشم بر فلك مشت       آن مشت تويي تو ، اي دماوند
تو مشت درشت روزگاري     از گردش قرنها پس افكند
آزاد شوي و برخروشي       ماننده ديو جسته از بند 
                   و ز برق تنوره ات بتابد   ز البرز اشعه تا به الوند

موقعیت جغرافیایی: بزرگترین آتشفشان ایران٬قله دماوند٬نگهبان همیشگی این مرز و بوم٬سر برآورده از عمق البرز٬نامی آشنا در فرهنگ مردم ایرانبه شمار میرود٬دماوند به بلندای 5671 متر از سطح دریا٬که دارای 8 یال اصلی و 8 یال فرعی میباشد.که با یخچالهای دیر پا٬که با عظمت ترین آنها دره یخار میباشد که مشرف به یال شمال شرقی میباشد و عظمت این یخچال از روی قله منار بسیار زیبا دیده میشود. وبا صخره هایی با صلابت و استوار سر برافراشته است. این کوه را قبل از صعود باید شناخت و آشنایی با آن مستلزم  آگاهی یافتن از همه عوارض و مختصات آن است : شمال٬  جنوب٬ شرق و غرب و اصطلاحات جغرافیایی آن٬ مسیر هایش٬ يخچالها٬ برفچالها و  آبادیهای پیرامونش و بسیاری موارد دیگر که که یخچالهای آن به شرح زیر میباشد.

سیوله٬ دوبی سل٬ عروسکها٬ شمال غربی٬ جنوب شرقی و غرب و بالاخره یخچال بزرگ شرق دماوند را نام برد. قله دماوند دارای چندین پناهگاه و جانپناه است که عبارتند از : پناهگاه بزرگ غربی موسوم به سیمرغ در ارتفاع 4150 متری و بارگاه جنوبی در ارتفاع 4100 متری و پناهگاه مرتفع تخت فریدون در ارتفاع 4400 متری بر روی یال شمال شرقی و دو جانپناه 4000 و 5000 بر روی یال شمالی قله و همچنین قرارگاههای بزرگ کوهنوردی پلور و رینه لاریجان که متعلق به فدراسیون کوهنوردی است. اين قله منفرد از يك سو به جنگلهاي سبز مازندران و از سوي ديگر نظاره گر كوير بزرگ ايران است . آباديهاي پيرامون دماوند كم تعداد و بسيار مرتفع هستند ، در شمال رزان و حاجي ولا ، در شرق تينه و كرف ، در جنوب شرقي دهات و آبگرم ، لاريجان و امير آباد و بالاخره در جنوب آن بخشهاي رينه و پلور قرار گرفته اند .

برنامه زماني صعود :

شنبــه(03/06/86) : ساعت 13 حركت از دانشگاه به تبریز و سوار کردن همنوردان و حرکت  به سوي دفتر دانشگاه در تهران با ميني بوس و شب ماني در تهران

يكشنبه(04/06/86)  : ساعت 7 صبح بعد از خوردن صبحانه حركت و از طريق جاده هراز رفتن تا روستاي پلور ونرسيده به رينه پيچيدن به سمت چپ از طريق جاده خاكي به طرف گوسفند سرا  و رسيدن به بارگاه دوم يعني گوسفندسرا كه مسجد صاحب الزمان هم در آن واقع شده در ساعت 30/11 و تحويل كوله پشتي ها به باركشهاي قاطر و حركت با پاي پياده در ساعت 12 به طرف پناهگاه بارگاه سوم

در ساعت 45/14 به پناهگاه رسيديم ظرفيت پناهگاه پر بود و عده زيادي هم در اطراف پناهگاه چادر زده بودند دو عدد چادر 5نفره كرايه كرديم و پس از كمي استراحت و خواندن نماز ، ناهار و شام  را يكجا آماده كرده خورديم  و بعد از كمي گشت در اطراف پناهگاه و خواندن نماز مغرب و عشا كه در سرماي زير صفر درجه حال و هواي خاصي داشت و آب لوله كنار پناهگاه كم كم يخ مي بست و قطع مي شد . به چادر ها آمديم و پس از خوردن چاي خوابيديم

  دوشنبه(05/06/86)  : ساعت 30/4 صبح از خواب بيدار شديم هوا خيل سرد بود بعد از خواندن نماز صبح منتظر شديم تا هوا كمي خوب شود در ساعت 30/5  وزيدن باد قطع شد و هوا آرام گرفت پس از خوردن صبحانه ناچيز در ساعت 6 صبح صعود به قله را شروع كرديم شيب تندي داشت ولي مسير هاي پاكوب كار را آسان مي كرد  در ساعت 11 قله را فتح كرديم و بعد از گرفتن عكس و برافراشتن پلاكارد راه برگشت را در پيش گرفتيم كه در ساعت 45/13 به چادر ها رسيديم

بعد از كمي استراحت وسايلمان را جمع كرده به طرف بارگاه دوم حركت كرديم و دوساعت طول كشيد تا به كنار ميني بوس برسيم نماز را خوانديم و هندوانه اي را كه قبلا گرفته بوديم به اتفاق خورديم و آماده شده سوار ميني بوس شده حركت كرديم و پس ازگذشتن از رينه به آبگرم لاريجان رسيديم دوشي گرفتيم وبه غذاخوري رفته و نماز را آنجا خوانديم و سپس جايتان خالي شام مفصلي خورديم  و سوار ميني بوس شده به طرف تهران حركت كرديم يكي از همكاران را كه در تهران ماموريت داشت  پياده كرديم و به سمت تبريز راه افتاديم در طي مسير بدليل كمبود گازوئيل تاخيري دو ساعته پيش آمد كه در ساعت 30/13 به تبريز رسيديم و پس از پياده كردن همنوردان من در ساعت 45/14 در خسروشهر و كنار خانه مان پياده شدم اميدوارم همه كوهنوردان و همنوردان هميشه با موفقيت و سلامتي به خانه هاي خود باز گردند چون مشاهده نيروهاي هلال احمر و همنوردان دو كوهنورد همداني گم شده كه به دنبال اجساد آنها  بودند ما را خيلي متاثر كرد .